Đường giao thông nông thôn Gia Thịnh (Ảnh TL)

          Theo lời người xưa truyền lại thì cách nay khoảng hơn 200 năm, có cụ ông là Tô Quý Công húy Mão (không có cụ bà), đem theo 5 người con trai là Tô Văn Bài, Tô Văn Tiền, Tô Văn Viên , Tô Văn Dâu và Tô Văn Toại về định cư ở Gia Phú, Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình. Ông Tô Văn Bài ở lại nối tiếp dòng Họ Tô thôn Đoan Bình, xã Gia Phú. Còn 4 người em thứ có lẽ do kinh tế khó khăn phải đi làm con nuôi các họ khác.

          Người con thứ tư là Tô Văn Dâu làm con nuôi nhà Họ Nguyễn ở thôn Liên Huy, Gia Thịnh, Gia Viễn, trở thành người nối nghiệp Họ Nguyễn ở đây. Tính từ cụ Tô Văn Dâu nay đã đến đời thứ 9, chi Họ Tô Nguyễn có 20 hộ, với 87 nhân khẩu. Trong đó có 7 hộ với 32 nhân khẩu đi làm ăn định cư ở các địa phương khác như Hà Nội (2 hộ), thành phố Hồ Chí Minh (3 hộ), Quảng Ninh (1 hộ), Cà Mau (1 hộ).

          Số sống ở quê chủ yếu là làm ruộng, đời sống khá, không có hộ nghèo.

          Chi họ có 3 người tốt nghiệp đại học.

          Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ có 14 người tham gia lực lượng vũ trang, có 4 người là liệt sĩ và 2 người là thương binh.

          Chi họ đã xây dựng lăng mộ Tổ năm 2005.

          Cách đây khoảng 30 năm, cùng với các Họ Nguyễn, Ngô, Trần (con cháu các cụ đi làm con nuôi) đã tìm về Họ Tô thôn Đoan Bình, Gia Phú để nhận lại Họ Tô. Ngoài xã hội vẫn mang Họ Nguyễn nhưng khi về sinh hoạt Họ Tô gọi là Họ Tô Nguyễn và là chi 4 trong đại tộc 5 chi.

          Chi họ đã động viên con cháu góp công, góp của cùng 5 chi xây lại nhà thờ và tôn tạo lăng mộ Tổ Họ Tô Đoan Bình vào năm 2001 và hàng năm con cháu vẫn về đây để theo giỗ tết.

          Nguyễn Thanh Hải (Tộc trưởng đời 7)