Đinh làng Khánh Vân (Ảnh TL)

          Theo gia phả của cụ Tô Quốc Luận (đời thứ 8) viết lại:

          Cụ Tổ đời thứ nhất của chi Họ Tô Quốc làng Khánh Vân, Khánh Hà, Thường Tín, thành phố Hà Nội là cụ Tô Phúc Công, tôn xưng là Thủy tổ, nhưng không rõ quê gốc ở đâu và đến từ bao giờ.

          Cụ Tổ đời thứ hai là cụ Tổ Phúc Quang đã định cư, sinh cơ lập nghiệp tại làng Khánh Vân, Khánh Hà, Thường Tín, Hà Nội.

          Chi Họ Tô Quốc ở Khánh Vân có từ thế kỷ 17, đến nay đã trải qua 12 đời, gắn liền với những biến cố thăng trầm của lịch sử đất nước, Họ Tô Quốc không ngừng phát triển đi lên, cùng với những giá trị truyền thống tốt đẹp của dòng họ luôn được bảo lưu, gìn giữ.

          So với những chi họ khác trong làng, chi Họ Tô Quốc còn nhỏ về số hộ và số lượng nhân khẩu. Toàn họ chỉ có 12 gia đình với tổng số 65 nhân khẩu và một hộ (anh Tô Quốc Kiến) đã chuyển qua nước Cộng hòa liên bang Đức sinh sống. Con cháu ngày nay rất tự hào về những gì Tổ tiên đã làm được. Đó là truyền thống yêu nước, truyền thống nhân nghĩa và những đạo lý sâu sắc ở đời.

          Các đời trước nghề nghiệp chính là làm ruộng trồng lúa nước, không ai đỗ đạt làm quan, cuộc sống có phần khó khăn. Đến nay phần lớn các gia đình đã chuyển sang làm nghề thủ công và buôn bán, rất ít gia đình còn gắn bó với nông nghiệp nên đời sống kinh tế khá giả, không có hộ nghèo.

          Từ đó việc học hành của con cháu cũng được chú trọng. Cả họ có 4 cử nhân (đều đi làm cho các cơ quan nhà nước). Các cháu đang đi học được tạo điều kiện chu đáo nên kết quả học tập tốt. Chi Họ Tô Quốc làng Khánh Vân đã thành lập được quỹ Khuyến học. Hàng năm quỹ Khuyến học của họ luôn được trao cho các cháu có thành tích xuất sắc trong học tập, từ đó động viên khích lệ các cháu cố gắng phát huy khả năng tốt nhất để trở thành tài.

          Trong hai cuộc kháng chiến chống pháp và chống Mỹ của dân tộc, Họ Tô Quốc đã có những đóng góp cho cách mạng được Đảng và Nhà nước ghi nhận, Ông Tô Quốc Điều là liệt sỹ trong kháng chiến chống Pháp, ông Tô Quốc Thêm là thương binh trong kháng chiến chống Mỹ, ông Tô Quốc Nghị là bộ đội chống Mỹ và nhiều thanh niên xung phong hỏa tuyến…

          Mồ mả tổ tiên đã được quy tập về xây cất thành lăng mộ đẹp đẽ khang trang. Hằng năm Họ Tô Quốc chọn ngày 22 tháng Chín âm lịch làm ngày giỗ Tổ. Ngày kỵ Tổ được tổ chức tại nhà ông Tô Quốc Lộc (Trưởng họ) với đầy đủ con cháu, dâu rể không thiếu một ai. Đây là dịp ôn lại truyền thống dòng họ, giáo dục cho con cháu hiểu được nguồn gốc và những giá trị tinh thần quý báu mà phúc lộc Tổ tiên để lại. Trong ngày này con cháu đi sửa sang phần mộ Tổ tiên, thắp hương tưởng nhớ và báo cáo với ông bà Tổ tiên mình những gì con cháu tự hào làm được.

          Trong cuộc sống hội nhập và phát triển như hiện nay, chi Họ Tô Quốc vẫn luôn chú trọng giáo dục con cháu, kịp thời ngăn chặn những biểu hiện xấu ở mỗi người trong dòng họ. Nhờ vậy mà từ trước tới nay không có ai vướng vào tệ nạn xã hội, không có ai vi phạm pháp luật của Nhà nước. Mọi người đều phấn khởi, đoàn kết, yên tâm học tập, lao động, tạo nên sự nề nếp, ổn định trong cuộc sống thường nhật. Điều này có được là nhờ vào hồng phúc Tổ tiên và truyền thống của dòng họ. Đúng như bức hoành phi trong nhà thờ họ để lại: “ĐỨC LƯU QUANG” (đức sáng để lại cho muôn đời).

          Thật tự hào khi được là con cháu Họ Tô. “Chim có tổ, người có tông” đó là ước vọng được tìm về cội nguồn để tri ân các bậc tiền bối đã khai sáng, mở mang phúc lộc cho dòng họ.

        Tô Quốc Sơn (Đời thứ 10)