“Chúng tôi nói cho dân rõ là kỳ này quyết giải phóng. Lực lượng của tỉnh háo hức lắm, còn dân thì khao khát được giải phóng” - Ama H’Oanh nhớ lại.

          Nửa thế kỷ đã qua, chiến thắng Buôn Ma Thuột vẫn vẹn nguyên trong ký ức những người trong cuộc cùng bài học về tình đoàn kết.

          Làm nên chiến thắng Buôn Ma Thuột 10/3/1975, cùng với vai trò quyết định của bộ đội chủ lực, có những đóng góp không nhỏ của các lực lượng chính trị, nhân dân các dân tộc ở Đắk Lắk. Nửa thế kỷ đã qua, những nhân chứng từng sống và chiến đấu tại Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk vẫn bồi hồi, xúc động khi nhớ về sự kiện oai hùng này.

          Nhớ lại những ngày giải phóng Buôn Ma Thuột, ông Tô Tấn Tài (tên thường gọi là Ama H’Oanh) nguyên Bí thư Thị ủy Buôn Ma Thuột, bồi hồi: ông được Tỉnh ủy Đắk Lắk giao nhiệm vụ lên kế hoạch phát động quần chúng, đặc biệt là trong nội thị, nổi dậy. Ama H’Oanh, cho biết, khi tấn công Buôn Ma Thuột, lực lượng của tỉnh háo hức lắm, còn dân thì khao khát được giải phóng:

          “Chúng tôi có thuận lợi là ở Buôn Ma Thuột suốt trong thời kỳ chống Mỹ là xây dựng cơ sở sống hợp pháp trong nội thị cũng khá đông, lực lượng quần chúng rất tốt, vì Buôn Ma Thuột thực ra là tập trung dân từ các tỉnh đồng bằng khu V cũ nên họ có vốn cách mạng rồi”.

           Là người tổ chức các cơ sở hoạt động ngầm trong thị xã Buôn Ma Thuột lúc đó, bà Nguyễn Thị Minh Trinh, nguyên Phó đoàn công tác chính trị cho biết, đoàn có người trong các lực lượng quân – dân – chính, với mỗi thành phần dân cư sẽ có những cách vận động phù hợp. Thắt lòng gửi con nhỏ mới 2 tuổi ở vùng căn cứ, bà trực tiếp xâm nhập nội thành, móc nối, xây dựng các cơ sở phục vụ cách mạng, sẵn sàng diệt trừ các đối tượng ác ôn.

          “Các cơ sở bên trong họ rất là quyết tâm, đối với cách mạng khi có thời cơ là họ tham gia với mình. Thì nhờ đó tôi nắm được tình hình địch, và phân công từng bộ phận cơ sở kết hợp với đoàn: một là vận động binh lính ra ngũ, thứ hai là diệt ác phá kềm, thứ ba là đưa quần chúng nổi dậy. Trong tình hình đó chúng tôi chọn một vài thằng ác ôn khét tiếng mà diệt trừ, thì từ đó phá được kềm, và tạo cho quần chúng nổi dậy" - bà Nguyễn Thị Minh Trinh kể lại.

          Đồng bào M'Nông sàng gạo phục vụ tiền tuyến (ảnh tư liệu).

          Xúc động nhớ lại những ngày tháng không ngủ để may cờ phục vụ quân giải phóng, bà Nguyễn Thị Ngọc Lan rưng rưng: nhiều người đã hy sinh, đã bị thương để giữ từng tấc vải, từng lá cờ Tổ quốc. Đến khi thấy lá cờ tung bay trong ngày Buôn Ma Thuột giải phóng, cảm xúc sung sướng thật khó tả.

          Ngày 10/3 thì tôi còn nhớ là anh em thức mấy đêm liên tục, may ngày may đêm, chong đèn dầu may suốt đêm. Không ai tưởng tượng được giải phóng đại thắng mùa Xuân như vậy. Đến bây giờ nhắc lại vẫn hồi hộp không tưởng tượng được” - bà Nguyễn Thị Ngọc Lan xúc động kể.

Quân giải phóng vui mừng giương cao cờ quyết thắng tại khu Mai Hắc Đế, Buôn Ma Thuột ngày 11/3/1975 (ảnh tư liệu).

          Nói về chiến thắng năm xưa, ông Lê Chí Quyết, nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk kiêm Phó Chủ tịch thường trực Ủy ban quân quản thị xã Buôn Ma Thuột tâm sự, 2 nguyên nhân cơ bản tạo thuận lợi cho chiến thắng, thứ nhất là quân và dân rất tốt, thứ hai là đồng bào các dân tộc Kinh – Thượng ở đây rất đoàn kết. Điều đó đã tạo nên sức mạnh toàn diện cho 3 mũi giáp công quân sự, chính trị, binh vận.

          “Chiến thắng thị xã Buôn Ma Thuột rồi là toàn bộ nông thôn đều nổi dậy. Mừng rỡ quá là toàn dân vùng lên, nổi dậy bằng 3 mũi giáp công: quân sự, chính trị, binh vận. Là kêu gọi binh lính ra trình diện, giao nộp vũ khí, rồi cùng với nhân dân phá tan tất cả các đồn bốt, phá tan các ấp chiến lược, là tự giải phóng cho mình. Đến ngày 24/3/1975, tỉnh Đắk Lắk đã hoàn toàn được giải phóng" - ông Lê Chí Quyết, cho biết.

           Ông Lê Chí Quyết - nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk

          Nửa thế kỷ đã qua, chiến thắng Buôn Ma Thuột vẫn vẹn nguyên trong ký ức những người trong cuộc cùng bài học về tình đoàn kết. Đoàn kết đã tạo nên sức mạnh tổng hợp của các lực lượng, mở màn thắng lợi chiến dịch Tây Nguyên, tạo bước ngoặt lịch sử quan trọng, thúc đẩy nhanh tiến trình của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

          Minh Huệ (VOV)