Trong không khí phấn khởi của toàn Đảng, toàn dân mừng Đảng, mừng Xuân, mừng đất nước đổi mới, ngày 30/3/2026 (tức ngày 12 tháng 2 âm lịch), cán bộ và nhân dân thôn Lương Phúc, xã Kẻ Sặt, thành phố Hải Phòng đã long trọng tổ chức Lễ hội truyền thống đình làng Thuần Lương – một sinh hoạt văn hóa, tâm linh tiêu biểu, mang đậm giá trị lịch sử và bản sắc dân tộc.

Trong bối cảnh cả nước đang triển khai thực hiện các chủ trương lớn của Đảng về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước, đặc biệt là tinh thần của Nghị quyết số 33-NQ/TW và Nghị quyết số 80-NQ/TW, việc tổ chức các lễ hội truyền thống như đình làng Thuần Lương càng có ý nghĩa thiết thực trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Lễ hội được tổ chức thường niên nhằm tưởng nhớ Đức Thánh Hoàng làng Tô Lịch cùng các bậc tiền nhân có công dựng làng, giữ nước; đồng thời thể hiện sâu sắc đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, củng cố khối đại đoàn kết cộng đồng trong giai đoạn phát triển mới.

Lễ hội không chỉ là hoạt động tín ngưỡng dân gian mà còn là một thiết chế văn hóa cộng đồng quan trọng, góp phần cụ thể hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước trong việc gắn kết chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa, xây dựng con người Việt Nam toàn diện; qua đó đưa văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, là động lực nội sinh cho phát triển địa phương.

Theo các nguồn sử liệu và truyền ngôn, làng Thuần Lương được hình thành từ khoảng thế kỷ VIII, gắn với quá trình di cư của cư dân vùng Thăng Long theo các tuyến sông lớn về khai phá, lập nghiệp. Ngay từ buổi đầu, nhân dân đã lập đình và rước linh vị Đức Long Đỗ – Tô Lịch về thờ làm Thành Hoàng làng. Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, Đức Tô Lịch được tôn vinh là một nhân thần tiêu biểu, gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của kinh đô Thăng Long – Hà Nội.

Đình Thuần Lương, với lịch sử lâu đời, từng được xây dựng quy mô lớn từ năm 1724, là công trình văn hóa – tín ngưỡng tiêu biểu của vùng. Dù bị tàn phá trong chiến tranh, song với sự đồng lòng của chính quyền và nhân dân, đình đã được phục dựng năm 2008 và được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa năm 2011, khẳng định giá trị đặc biệt trong đời sống tinh thần của cộng đồng.

Lễ hội năm 2026 được tổ chức trang trọng với đầy đủ phần lễ và phần hội. Các nghi thức truyền thống như dâng hương, rước kiệu, tế lễ được thực hiện trang nghiêm, thể hiện lòng thành kính đối với Thành Hoàng làng. Phần hội diễn ra sôi nổi với các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, góp phần tạo không khí vui tươi, gắn kết cộng đồng và thu hút đông đảo nhân dân, du khách tham dự.

Đặc biệt, lễ hội năm nay vinh dự đón tiếp sự hiện diện của Hội đồng Họ Tô Việt Nam cùng đông đảo bà con dòng họ Tô từ nhiều địa phương. Trong đó có Cụ Tô Bỉnh – Cố vấn Hội đồng Họ Tô Việt Nam; ông Tô Cao Lanh – Phó Chủ tịch Hội đồng Họ Tô Việt Nam; cùng đại diện Hội đồng Họ Tô tỉnh Hưng Yên, Hội đồng Họ Tô thành phố Hải Phòng và đông đảo bà con cô bác họ Tô. Sự hiện diện của các đại biểu không chỉ thể hiện đạo lý tri ân đối với Đức Thánh Tô Lịch – vị Thủy tổ linh thiêng của dòng họ Tô Việt Nam, mà còn góp phần tăng cường mối liên kết bền chặt giữa dòng họ với cộng đồng địa phương.

Điểm nhấn đặc biệt mang giá trị học thuật và lịch sử của đình Thuần Lương được Cụ Tô Bỉnh – Cố vấn Hội đồng Họ Tô Việt Nam nhấn mạnh:từ tư liệu quý là Tờ trình năm 1938 của ông Lý trưởngPhạm Văn Chính, lần đầu tiên xác nhận rõ vị Thành hoàng làng “họ Tô, húy là Lịch”. Đây là căn cứ quan trọng góp phần khẳng định Đức Long Đỗ – Bạch Mã Đại Vương chính là nhân thần Tô Lịch – Thành hoàng Thăng Long và là Thủy tổ của dòng họ Tô Việt Nam.

Việc làm sáng tỏ giá trị lịch sử này không chỉ có ý nghĩa đối với dòng họ Tô Việt Nam mà còn góp phần bổ sung tư liệu khoa học cho lịch sử Thăng Long – Hà Nội, qua đó làm phong phú thêm hệ giá trị văn hóa dân tộc; đồng thời là minh chứng cho sự kết hợp hiệu quả giữa bảo tồn di sản với nghiên cứu khoa học theo định hướng của Đảng trong giai đoạn hiện nay.

Từ giá trị đặc biệt đó, đình Thuần Lương không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân địa phương mà còn trở thành một địa chỉ văn hóa – lịch sử quan trọng trong hệ thống các di tích thờ Đức Tô Lịch, đồng thời là cầu nối gắn kết bền chặt giữa Hội đồng Họ Tô Việt Nam với chính quyền và nhân dân địa phương trong suốt nhiều năm qua.

Phát huy truyền thống tốt đẹp, Hội đồng Họ Tô Việt Nam cùng chính quyền và nhân dân địa phương đang tiếp tục phối hợp triển khai các kế hoạch tôn tạo, nâng cấp đình Thuần Lương theo hướng khang trang, bề thế, xứng tầm với giá trị lịch sử – văn hóa của di tích; đồng thời gắn với phát triển du lịch văn hóa, góp phần thúc đẩy kinh tế – xã hội địa phương.

Trong tiến trình xây dựng và phát triển đất nước, việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống như lễ hội đình làng Thuần Lương không chỉ góp phần bảo tồn di sản mà còn tạo nền tảng vững chắc để xây dựng con người Việt Nam giàu bản sắc, có ý thức cội nguồn, trách nhiệm với cộng đồng và khát vọng phát triển. Đây chính là yêu cầu xuyên suốt trong chiến lược phát triển văn hóa mà Đảng và Nhà nước đã đề ra trong thời kỳ mới.

Bài viết Tô Hồng Long, ảnh do nhà Đền cung cấp